Sâu đá là một đặc sản của dân tộc Thái ở Mường So (Phong Thổ - Lai Châu). Chúng còn được gọi với tên khác là “ước mơ” bởi người Thái quan niệm rằng khi thưởng thức món sâu đá này thì mọi việc mình ước mơ sẽ trở thành hiện thực.

Con sâu đá có dáng vẻ bên ngoài giống như các loại sâu khác, tuy nhiên nó không có lớp lông phía ngoài và sinh sống ở dưới những tảng đá ở dưới suối. Chúng bám chặt vào từng mảng đá, càng nhiều tảng đá ở gần nhau và nơi nước chảy càng xiết thì càng có nhiều sâu đá. Sâu đá chỉ có vào mùa nước cạn, để bắt được sâu đá, phải khéo léo lật nhẹ từng tảng đá lên dùng vợt lưới vớt chúng vào.

Khi bắt về, người ta đem chúng ngâm vào nước muối khoảng 20 phút cho sạch hết lớp nhớt phía ngoài, rạch bụng lấy hết phần ruột của nó ra rồi rửa sạch để ráo. Tiếp đó sẽ dùng con cá bống nhỏ hoặc thịt cá bống nhét vào bụng của sâu đá. Để sâu đá khi ăn có được vị đậm đà cần ướp các gia vị: mắm. muối, mì chính, mắc khén, ớt tỏi 10 phút trước khi rang. Khi rang cần rang nhỏ lửa, đảo đều tay, khi sâu đá dần chín và cong lại thì lúc đó mới được.

Một đĩa sâu đá của người Thái

Bà Lò Thị Thiêm một người được cho là làm món sâu đá rất ngon ở bản  Huổi Én (Mường So,  Phong Thổ, Lai Châu) cho biết:“Để món sâu đá ngon đúng vị khi ăn phải thấy được vị thơm cay dòn của vỏ sâu đá, ngọt bùi của cá bống quyện vào nhau. Bên cạnh đó món sâu đá phải được chấm cùng nước chấm là đậu phụ nhừ, như vậy mới đúng là món sâu đá của người Thái chúng tôi”.

Cũng theo bà Thiểm, nước chấm đậu phụ nhừ cũng được làm rất công phu. Đậu phụ mua về phơi nắng nửa ngày để cho lớp vỏ bên ngoài của nó săn lại. Sau đó xếp đậu phụ vào hũ cho thêm hoa hồi, ớt, bột canh, mì chính để khoảng 2 tuần thì mang ra dùng để chấm với sâu đá rang giòn”.

Trong tiết trời se se lạnh của núi rừng tây bắc, ngồi quây quần bên nhau, uống chén rượu ngô cay nồng ấm bụng, nhâm nhi món sâu đá quả là điều tuyệt vời. Càng ăn càng ngon, càng uống càng say, say luôn cả mảnh đất và con người nơi đây, hồn nhiên, giản dị và chất phác vô cùng. Có lên Tây Bắc ta mới thấm thía câu thơ của nhà thơ Chế Lan Viên:

“Khi ta ở chỉ là nơi đất ở.

Khi ta đi đất bỗng hóa tâm hồn”.

> Xem thêm:  Ăn tôm hùm nướng trên đảo Bình Ba hoang sơ

Phan Hồng Nhân

Chia sẻ bài viết về những đặc sản ở nơi bạn từng đến tại đây.