Năm 2001, khi GM cần một sự phục hưng, Bob Lutz được coi là người phù hợp nhất để dẫn dắt “anh cả” của ngành xe hơi Mỹ, và ông đã thành công ít nhiều. Nhưng giờ đây, sau 7 năm, GM đang đứng trước nguy cơ phá sản nếu không được chính phủ Mỹ hỗ trợ tài chính. Giá cổ phiếu của tập đoàn xuống dốc không phanh, đã chạm mức thấp nhất 62 năm trong phiên giao dịch ngày 10/11.

Nhà báo, nhà kinh tế Thomas Friedman, một chủ mục bình luận tình hình thế giới của tờ New York Times, đã có một bài viết về thực trạng của GM.

 

Ông đã đặt ra câu hỏi “Làm thế nào mà các nhà sản xuất ô tô Mỹ lại ở trong tình trạng tồi tệ như thế trong suốt một thời gian dài?” Rồi ông tự trả lời rằng rõ ràng là sự kết hợp giữa văn hoá doanh nghiệp không chịu đổi mới, ban lãnh đạo thiếu tầm nhìn và các hợp đồng lao động hào phóng quá mức là nguyên nhân chính. Tình trạng này dẫn GM tới chỗ chỉ có thể kiếm tiền bằng cách bán dòng xe SUV và bán tải cỡ lớn, “uống xăng như nước”.

 

Ông cho rằng, thay vì tập trung nguồn lực tài chính vào việc cải thiện mức tiêu thụ nhiên liệu của xe, tăng năng suất lao động và cải tiến thiết kế, thì GM lại dồn sức vào việc vận động chính trị để bảo vệ dòng xe cỡ lớn.

 

 

 

Nhà kinh tế học Thomas Friedman 

Friedman đã nhắc tới những thoả thuận đặc biệt giữa các nhà sản xuất ô tô Mỹ với Quốc hội, hay gói hỗ trợ mua xăng với giá chỉ 1,99 USD/gallon (hơn 0,5 USD/lít) trong vòng 1 năm đối với những khách hàng mua loại xe tốn xăng. Các nhà sản xuất ô tô Mỹ cũng đã liên tục vận động hành lang để Quốc hội không tăng quy định về quãng đường tối thiểu xe chạy được với mỗi gallon nhiên liệu.

 

Friedman còn trích dẫn lời nói của phó chủ tịch GM Bob Lutz, cho rằng những chiếc xe hybrid như Toyota Prius “thật chẳng có ý nghĩa về mặt kinh tế.”

 

“Và giờ đây người ta lại muốn dùng tiền thuế của người dân để cứu các doanh nghiệp ô tô Mỹ,” Friedman nói.

 

Ông cho rằng không phải mọi nhà sản xuất ô tô đều đang đứng trước "cửa tử". Chỉ mới cách đây 2 tuần, Honda đã chính thức khai trương nhà máy sản xuất động cơ công nghệ hiện đại, trị giá 154 triệu USD tại Canađa, dự kiến mỗi năm cho xuất xưởng 200.000 động cơ I4 tiết kiệm nhiên liệu, nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất xe Civic phục vụ thị trường Bắc Mỹ vốn đang “khát” những mẫu xe tiết kiệm nhiên liệu.

 

Tuy nhiên, ông Friedman cũng phân tích rằng sự trì trệ của ngành sản xuất ô tô Mỹ không chỉ do tư duy của ban lãnh đạo các hãng, mà còn có phần lỗi không nhỏ của các nghị sĩ ở tiểu bang Michigan, khi mà trong suốt nhiều năm liền, họ chỉ bỏ phiếu xây dựng chính sách theo sự chỉ dẫn của các nhà sản xuất ô tô Mỹ. Điều đó đã giúp bảo vệ GM, Ford và Chrysler - 3 trụ cột của ngành chế tạo xe hơi Mỹ - khỏi những mối lo về môi trường, yêu cầu tiết kiệm năng lượng và tác động của cuộc cạnh tranh toàn cầu mà lẽ ra đã gây sức ép, khiến họ phải đổi mới sản phẩm từ lâu.

 

Friedman cho rằng sự sụp đổ của ngành chế tạo xe hơi Mỹ sẽ gây hiệu ứng đôminô rất đáng sợ, nhưng không thể để các nhà sản xuất nhận trợ giúp của chính phủ mà không có gì đổi lại. “Để đáp lại bất cứ sự giúp đỡ nào của chính phủ, ban lãnh đạo GM nên từ chức,” ông viết. Cần một ai đó thực sự tài năng để vực GM dậy trong thời gian ngắn nhất có thể. Điều đó có nghĩa là những hợp đồng hiện tại của GM với nghiệp đoàn, các đại lý và nhà cung cấp sẽ bị huỷ bỏ. GM sẽ phải chấm dứt một số hoạt động, thu hẹp quy mô và bán bớt tài sản... Nếu cứ giúp đỡ GM vô điều kiện sẽ là một sai lầm lớn, theo Friedman.

 

Ông cho rằng, bất cứ doanh nghiệp ô tô nào nhận tiền của người đóng thuế đều phải triển khai kế hoạch chuyển đổi tất cả danh mục sản phẩm xe của mình thành xe hybrid và trong tương lai có khả năng chạy bằng nhiên liệu ethanol.

 

Theo ông, ngành ô tô Mỹ nói chung và GM nói riêng cần một vị lãnh đạo như Steve Jobs của Apple, người luôn trăn trở với các kế hoạch đổi mới sản phẩm. Theo Friedman, nếu là Steve Jobs thì ông không phải mất thêm nhiều thời gian cân nhắc xem GM có nên đưa mẫu xe Chevrolet iCar vào sản xuất hay không.

 

Dù còn một số người không thích sản phẩm và/hoặc cả người lãnh đạo công ty, nhưng có một thực tế phải thừa nhận là Apple đã định nghĩa lại cả ngành máy tính, âm nhạc và điện thoại di động, đồng thời kiếm bộn tiền.

 

Một cách hài hước, Friedman gợi ý rằng nên yêu cầu Steve Jobs thực hiện nghĩa vụ đối với nước Mỹ bằng việc tham gia điều hành một nhà sản xuất ô tô Mỹ trong một năm. Điều mà các nhà sản xuất ô tô Mỹ cần nhất hiện nay chính là sự đổi mới, sáng tạo.

 

Thomas Friedman là nhà báo, nhà kinh tế học nổi tiếng người Mỹ từng đoạt 3 giải báo chí Pulitzer. Lần thứ nhất vào năm 1982, mảng Phóng sự quốc tế, với những bài báo về tình hình chiến sự tại Beirut, khi xảy ra tranh chấp giữa Israel và Lebanon. Lần thứ hai vào năm 1988 với loạt phóng sự về phong trào Intifada. Gần đây nhất, lần thứ 3 là vào năm 2002, cho loạt bài bình luận của ông về cuộc tấn công ngày 11/9/2001.

 

Friedman trở thành chủ mục tình hình quốc tế của tờ New York Times từ năm 1995. Trước đó, ông từng là phóng viên kinh tế của báo này tại Nhà Trắng. Năm 2005, Friedman được bầu làm thành viên Hội đồng chấm giải Pulitzer.

 

Bạn đọc Việt Nam biết đến ông qua hai cuốn sách nổi tiếng là: “Chiếc Lexus và cây ôliu”, và “Thế giới phẳng”.

 

Nhật Minh

Theo NYT

Tag :